2019 Onderzoek & Impact

In 2019 lag de focus van de onderzoeksactiviteiten vooral op de programma’s Parallelle Arbeidsmarkt en Open Hiring. Voor de parallelle arbeidsmarkt is de ontwikkeling van betaalde, maatschappelijke banen waar nu nog geen verdienmodel voor bestaat, een belangrijk uitgangspunt. Want er ligt genoeg werk te wachten, van onderwijsondersteuning, tot klussendiensten, tot buurtwachten die fungeren als ogen en oren in de wijk. We waren benieuwd hoe burgers zelf aankijken tegen het idee van de parallelle arbeidsmarkt en maatschappelijk waardevol werk. I&O Research heeft daarom in juni onderzocht wat burgers onder maatschappelijk waardevol werk verstaan, hoe we dit moeten organiseren en financieren en wat voorbeelden daarvan zijn. Ruim 1.000 mensen deden mee aan het onderzoek. Wat opvalt, is dat met name activiteiten in de zorgsector en gericht op de integratie van immigranten en asielzoekers hoog scoren. De meest gewaardeerde functies zijn activiteiten met eenzame ouderen organiseren (96%), het introduceren van huiskamerassistenten in verzorgingstehuizen (88%), het bevorderen van digitale vaardigheden (87%) en het wegwijs maken van mensen in onze samenleving (83%). Download het volledige rapport `Wat vindt Nederland maatschappelijk waardevol werk?’ hier.

Voor het programma Open Hiring® lopen diverse onderzoeken, waaronder een proces- en effectenonderzoek. In 2019 tekenden we voorzichtig de eerste resultaten op. Wat verraste, was het hoge aantal aanmeldingen op de vacaturewachtlijsten. Ondanks de lage werkloosheidscijfers in 2019 waren er nog genoeg mensen die aan de slag wilden. Vaak zijn dit mensen die het solliciteren hebben opgegeven omdat ze niet meer willen worden afgewezen. Ze zijn ‘kwetsbaar’, omdat zij weinig tot geen diploma’s hebben, een gat in hun cv, gezondheidsproblemen of simpelweg zelfvertrouwen missen. De mensen die via Open Hiring aan het werk gingen, blijken hiervoor geschikt te zijn. Wel kost het ze even tijd om weer werkfit te worden en de baan met het privéleven af te stemmen. Vaak hebben ze lang niet meer gewerkt en laten ze zien zeer gemotiveerd te zijn. De betrokken werkgevers zijn enthousiast over deelname aan het programma en beseffen dat vooraf selecteren onnodig blijkt, omdat motivatie de doorslag geeft. In de praktijk blijkt de (nu nog door Start Foundation gefinancierde) Life coach een belangrijke voorwaarde voor werkgevers te zijn om hun deuren open te zetten. Deze strijkt plooien glad en geeft de werkgevers daarmee rust en vertrouwen. Alle betrokken bedrijven zijn het erover eens dat Open Hiring het verschil kan maken voor mensen zonder werk die kwetsbaar zijn op de arbeidsmarkt. Wat de precieze rol van de Life coach zal zijn, welke duurzame arbeidsrelaties of doorstroom van medewerkers naar andere bedrijven gaat plaatsvinden en welk effect Open Hiring heeft op de (zittende) medewerkers, zijn vragen waarop in het najaar van 2020 antwoord zal komen.

Naast deze onderzoeken hebben we in 2019 vijf jaar na de introductie van de eerste Social Impact Bond in Nederland de balans over dit financieringsinstrument opgemaakt. Uit onze ervaringen komt naar voren dat een SIB een interessant financieel instrument kan zijn om verandering tot stand te brengen. Het lijkt het meest zinvol bij nog niet bewezen interventies en rond maatschappelijke thema’s waar verschillende partijen bij betrokken zijn. Daarnaast plaatsen we enige kanttekeningen bij de inzet van SIB’s. Het lijkt dat het gebruik van een SIB als einddoel wordt beschouwd, terwijl het in wezen draait om een aanpak waar het publieke belang vooropstaat. Dat zou een klassiek aanbestedingstraject kunnen zijn. We pleiten er daarom voor te blijven experimenteren met SIB’s, maar alleen van geval tot geval en na een serieus onderzoek dat de voor- en nadelen van een SIB helder in beeld brengt. Alleen zo ontstaat er in deze publiek-private samenwerking in het sociaal domein voor iedereen profijt. Lees alles over het onderzoek in het rapport `Bezint eer ge begint’ en bekijk de bijbehorende checklist.