Jaarverslag 2017

Start Foundation besloot in 2017 het over een andere boeg te gooien. De systemen die kwetsbare werkzoekenden aan de zijlijn houden, zijn aan revisie toe. Meer strategie en beleid voor de langere termijn, minder losstaande projecten en ad hoc.

‘We willen als maatschappelijk ontwikkelaar aan de weg timmeren’  

2017 was het jaar van de grote ommezwaai, vindt directeur Jos Verhoeven van Start Foundation. “We zijn ooit begonnen als filantropisch fonds. Organisch groeiden we vervolgens door naar de rol van maatschappelijk investeerder. Nu kiezen we voor de positie van maatschappelijk ontwikkelaar. Dat betekent meer focus op een aantal doelen, meer beleid en programma’s voor de langere termijn, minder losse projecten en ‘van alles wat’. Het systeem moet op de helling, want het brengt onze doelgroepen in moeilijkheden. 

Verhoeven licht toe hoe hij dat voor zich ziet. ‘Bij de vraag zien we een chronisch tekort aan werk voor onze doelgroepen. Arbeid is topsport geworden. Daar kunnen kwetsbare werkzoekenden niet in mee. We willen een parallelle arbeidsmarkt creëren. Zowel in het bedrijfsleven als in de publieke sector zijn activiteiten te vinden die kunnen worden omgezet in banen voor mensen met afstand tot werk. Daarmee haal je mensen van de bank en verdien je uiteindelijk geld voor de samenleving. Aan de aanbodkant ligt de focus bij de groepen die momenteel op de arbeidsmarkt het meest in de knel zitten en relatief weinig aandacht krijgen: de laagopgeleide ouderen, ex-gedetineerden. Bij het hoofdstuk match moeten we weg van het klassieke pad en meer richting open hiring. Dat is werving zonder selectie.’      

Kernwaarden

Verhoeven stelt de SF-volgers gerust. Zijn club wordt met deze transitie niet bedaagder en theoretischer. ‘Deze nieuwe strategie, waarmee we tot 2025 vooruit kunnen, zetten we vooral om in een praktische aanpak. We blijven doeners natuurlijk, activisten, rebels op zijn tijd. Dat hoort bij het DNA van Start Foundation. Maar we zeggen nooit alleen maar nee. Als we vaststellen dat iets niet werkt is de vervolgvraag altijd: en hoe dan wel? En we blijven onafhankelijk, ongebonden en vrij. Dat zijn óók kernwaarden.’ Er was volgens de SF-directeur genoeg reden om het gedachtengoed van zijn organisatie tegen het licht te houden. ‘We werden bewierookt om onze acties waarmee we vaak de publiciteit haalden. Tegelijk leefden er gevoelens van onvrede bij ons. In de discussies dook regelmatig het begrip impact op. Hadden we op een andere manier niet veel meer resultaat kunnen boeken voor de groepen waar we ons op richten? Zo kwamen we uit op het concept van de maatschappelijk ontwikkelaar.’  

Met een serie projecten en activiteiten kwam Start Foundation in 2017 positief in het nieuws. Zoals de meetings waarin de opkomst van de robot centraal stond, ‘Je kunt de nadruk leggen op de bedreigingen, maar wij wilden ook aandacht voor de kansen die robotisering biedt voor mensen met een beperking. Het maakt arbeid makkelijker toegankelijk voor hen.’ Ook de Health Impact Bond ‘Werken na Kanker’ bleek een schot in de roos. Zowel de mensen met deze ziekte als de verzekeraars hebben belang bij een soepel verlopende re-integratie. Dit project leidde tot een deal met verzekeraar ASR, waarvan de directie zichzelf vervolgens tot verbijstering van Start Foundation een fors hogere beloning toekende. ‘Daar hebben we tegen geprotesteerd en al onze partners over ingelicht.’

Belangrijk voor SF was daarnaast dat de organisatie exclusief in Europa een partnership sloot met het Amerikaanse Greyston Bakery, dé pionier op het gebied van open hiring. ‘Dat is de meest radicale vorm van solliciteren. Het enige wat telt zijn motivatie, inzet en competenties. Leeftijd, achtergrond, kleur en etniciteit; het doet er allemaal niet toe. In 2020 opent het bedrijf uit New York ook zijn eerste bakkerij in Amsterdam.’ Shelter Suits en My Red Light waren ook smaakmakers in 2017. Het eerste project maakt slaapzakken voor vluchtelingen en daklozen. ‘Een prachtig product met 38 mensen uit onze doelgroepen op de loonlijst’. My Red Light stelt sekswerkers in staat hun eigen bedrijfsvoering ter hand te nemen. ‘Dat roept controverses op, maar we staan pal voor dat verhaal.’ Tegenwind was er ook. De ICT-projecten voor bijzondere doelgroepen zoals met oudere werkzoekenden mislukten bijna allemaal. Daarnaast kwam het vluchtelingenproject dat SF met het COA wilde opzetten niet van de grond.

Verleden

Ook was 2017 een jaar met een zwarte rand. Elske ter Veld, boegbeeld van een aantal jaren terug, en Anton Westerlaken, de bezield bestuursvoorzitter van Start Foundation, kwamen te overlijden. ‘Elske en Anton hadden met elkaar gemeen dat ze voluit gingen voor de mensen waar wij het voor doen. Anton was tot het laatst een uniek persoon die gruwelijk geloofde in wat wij deden. Met hun dood verdwijnt een stuk verleden dat bepalend was voor de koers van Start Foundation. Dat is niet iets waar je makkelijk overheen stapt.’